Vergunningcheck
Wat mag u bij uw woning bouwen zonder omgevingsvergunning?
De hoofdregels verschillen per bouwwerk, plek en soort toets.
Kort antwoord
Een aanbouw, schuur of overkapping op de grond in het achtererfgebied komt in aanmerking voor ruimtelijke vrijstelling als die meer dan 1 m van openbaar toegankelijk gebied staat en niet hoger is dan 5 m.1
- Voor bijbehorende bouwwerken geldt daarnaast een grens voor de gezamenlijke oppervlakte in het bebouwingsgebied.2
- Bij een monument gelden beperkingen op de ruimtelijke vrijstelling; bij een rijksbeschermd stads- of dorpsgezicht geldt die alleen voor bepaalde plekken en werkzaamheden.3
- U beoordeelt bouwen op twee onderdelen: de technische bouwactiviteit gaat over bouwkwaliteit, en de omgevingsplanactiviteit over ruimtelijke regels zoals hoogte en bebouwingspercentage. Een vrijstelling voor het ene onderdeel betekent dus niet automatisch dat ook voor het andere geen vergunning nodig is.4
Bijgewerkt op , elke zin met bron
Landelijk vrijgesteld
Landelijke vrijstellingen voor uw woning
- Gewoon onderhoud is ruimtelijk vrijgesteld als de detaillering, profilering en vormgeving van het bouwwerk niet veranderen.5
- Een dakkapel kan ruimtelijk vrijgesteld zijn in het achterdakvlak of in een zijdakvlak dat niet naar openbaar toegankelijk gebied is gekeerd; de dakkapel moet een plat dak hebben.6
- De dakkapel mag, gemeten vanaf de voet, niet hoger zijn dan 1,75 m.6
- De onderzijde moet meer dan 0,5 m en minder dan 1 m boven de dakvoet liggen.6
- De bovenzijde moet meer dan 0,5 m onder de daknok liggen.6
- De zijkanten moeten meer dan 0,5 m van de zijkanten van het dakvlak blijven.6
- Een dakraam of vergelijkbare daglichtvoorziening mag in een achterdakvlak, een niet naar openbaar toegankelijk gebied gekeerd zijdakvlak of een plat dak niet meer dan 0,6 m buiten het dak uitsteken.7
- Bij zo’n dakraam moeten de zijkanten, onderzijde en bovenzijde meer dan 0,5 m van de randen van het dakvlak of platte dak blijven.7
Toon de overige 7 regels
- In een ander dakvlak mag de daglichtvoorziening niet buiten het dakvlak uitsteken.7
- Bij plaatsing in een ander dakvlak moeten de randen van de voorziening meer dan 0,5 m van de dakranden blijven.7
- Een zonnecollector of paneel op een schuin dak moet binnen en in of direct op het dakvlak liggen, met dezelfde hellingshoek als het dak.8
- Op een plat dak moet de afstand tot de zijkanten minstens gelijk zijn aan de hoogte van de collector of het paneel.8
- Ook aan een gevel van een bijbehorend bouwwerk kan deze vrijstelling gelden als die gevel in het achtererfgebied ligt.9
- Een erf- of perceelafscheiding van maximaal 1 m hoog valt onder de landelijke ruimtelijke vrijstelling.10
- Bij gewoon onderhoud blijven regels over het voorkomen van ernstige ontsiering van het uiterlijk van het bouwwerk gelden.5
Vergunningsquickscan
Weet vooraf of uw plan vergunbaar is
Een onderzoek op uw eigen adres: de vergunningroute, de regels van uw gemeente en de stukken die u moet indienen. U ontvangt het rapport als PDF per e-mail.
Bijbehorend bouwwerk
Aanbouw, schuur of overkapping
- Een bijbehorend bouwwerk is een uitbreiding van het hoofdgebouw of een gebouw of ander bouwwerk met een dak dat functioneel met het hoofdgebouw op hetzelfde perceel verbonden is.11
- Een aanbouw, schuur of overkapping kan ruimtelijk vrijgesteld zijn als die op de grond staat en in het achtererfgebied ligt.1
- De afstand tot openbaar toegankelijk gebied moet meer dan 1 m zijn.1
- De hoogte mag niet meer dan 5 m zijn.1
- Het bouwwerk mag geen dakterras, balkon of andere buitenruimte hebben die niet op de grond ligt.1
- Voor een bouwwerk op maximaal 4 m van het oorspronkelijke hoofdgebouw gelden aanvullende hoogtevoorwaarden.2
- Voor een bouwwerk op meer dan 4 m van het oorspronkelijke hoofdgebouw geldt bij een hoogte boven 3 m onder meer een eis voor de dakvorm en de dakhoogte.2
- Ook de gezamenlijke oppervlakte van bijbehorende bouwwerken in het bebouwingsgebied is begrensd.2
Bouwtechnisch
Vergunningvrij bouwen: technische toets
- Voor een bijbehorend bouwwerk geldt voor het technische deel een grens van 5 m. Is het hoger dan 5 m, dan is een bouwmelding of omgevingsvergunning nodig.12
- In het Omgevingsloket kunt u nagaan of u voor uw bouwplan een melding of vergunning nodig heeft.13
- Als u een bouwmelding moet doen, meldt u die ten minste vier weken voor het begin van de bouwwerkzaamheden.14
Vergunning nodig
Monument of beschermd gezicht
- Bij een activiteit in, aan of op een monument geldt de landelijke ruimtelijke vrijstelling alleen voor gewoon onderhoud.3
- Bij een activiteit bij een monument geldt slechts een beperkte selectie van de landelijke vrijstellingen.3
- Voor de ruimtelijke vrijstelling van bijbehorende bouwwerken geldt eveneens een uitsluiting bij een monument of op een locatie met de aanduiding rijksbeschermd stads- of dorpsgezicht.15
Aanvragen
Vergunningcheck en aanvraag
- Gebruik voor uw bouwplan de Vergunningscheck van het Omgevingsloket om te controleren of een vergunning nodig is of dat u een melding moet doen.16
- Via het Omgevingsloket kunt u na de check online een vergunning aanvragen.16
- Een aanvraag om een omgevingsvergunning krijgt normaal binnen acht weken een beslissing; als voor de voorgenomen beslissing instemming nodig is, geldt een termijn van twaalf weken.17
Regels gemeente
Landelijke en gemeentelijke regels
- De landelijke vrijstellingen voor bijvoorbeeld een dakraam of een zonnepaneel staan vast; de gemeente kan die gevallen niet alsnog vergunningplichtig maken.18
- Voor een bijbehorend bouwwerk achter de woning gelden de voorwaarden uit het omgevingsplan; de gemeente kan de regels uit het tijdelijke deel daarvan aanpassen.19
- Zoek voor de hoogte, plek en oppervlakte van uw aanbouw of schuur de lokale regels op voor uw perceel.13
- U kunt de regels voor uw locatie en het omgevingsplan van uw gemeente in het Omgevingsloket bekijken.13
Regels in uw gemeente
Hulp bij uw aanvraag
Laat een specialist meekijken
Vergelijk vergunningspecialisten en vraag vrijblijvend offertes aan.
Veelgestelde vragen
Vragen over vergunningvrij bouwen
Bronnen
- 1Bruidsschat omgevingsplan (tijdelijk deel omgevingsplan), artikel 22.27, geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 2Bruidsschat omgevingsplan (tijdelijk deel omgevingsplan), artikel 22.36, geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 3Besluit bouwwerken leefomgeving, artikel 2.30 (inperking vergunningvrije omgevingsplanactiviteiten met betrekking tot bouwwerken vanwege cultureel erfgoed), geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 4De knip: scheiden van technisch en ruimtelijk bouwen (iplo.nl), geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 5Besluit bouwwerken leefomgeving, artikel 2.29, aanhef en onder a (vergunningvrije omgevingsplanactiviteiten met betrekking tot bouwwerken), geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 6Besluit bouwwerken leefomgeving, artikel 2.29, aanhef en onder b (vergunningvrije omgevingsplanactiviteiten met betrekking tot bouwwerken), geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 7Besluit bouwwerken leefomgeving, artikel 2.29, aanhef en onder c (vergunningvrije omgevingsplanactiviteiten met betrekking tot bouwwerken), geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 8Besluit bouwwerken leefomgeving, artikel 2.29, aanhef en onder d (vergunningvrije omgevingsplanactiviteiten met betrekking tot bouwwerken), geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 9Besluit bouwwerken leefomgeving, artikel 2.29, aanhef en onder e (vergunningvrije omgevingsplanactiviteiten met betrekking tot bouwwerken), geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 10Besluit bouwwerken leefomgeving, artikel 2.29, aanhef en onder j (vergunningvrije omgevingsplanactiviteiten met betrekking tot bouwwerken), geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 11Besluit bouwwerken leefomgeving, bijlage I (begripsbepalingen): achtererfgebied, bijbehorend bouwwerk, hoofdgebouw, openbaar toegankelijk gebied, voorerfgebied, geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 12Vergunningvrije bijbehorende bouwwerken (iplo.nl), geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 13Het Omgevingsloket (rijksoverheid.nl), geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 14Besluit bouwwerken leefomgeving, artikel 2.18 (bouwmelding), geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 15Bruidsschat omgevingsplan (tijdelijk deel omgevingsplan), artikel 22.38, geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 16Checken of vergunning nodig is voor (ver)bouwen (rijksoverheid.nl), geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 17Omgevingswet, artikel 16.64 (beslistermijn en kennisgeving), geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 18Vergunningvrije gevallen omgevingsplanactiviteit (iplo.nl), geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 19Vergunningvrij bouwen: van Wabo naar Omgevingswet (iplo.nl), geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 20Vergunningvrij bouwen en verbouwen (rijksoverheid.nl), geraadpleegd op 11 oktober 2026