Vergunningcheck
Mag u een mantelzorgwoning zonder vergunning plaatsen?
Of u een mantelzorgwoning zonder vergunning kunt plaatsen, hangt af van de plek, de maten en de regels voor uw perceel.
Kort antwoord
Ja, voor het ruimtelijke deel kan een nieuw mantelzorgbijgebouw vergunningvrij zijn als het op de grond in het achtererfgebied staat en meer dan 1 m van openbaar toegankelijk gebied ligt.1
- Een uitzondering is het gebruik van een bestaand bouwwerk: het omgevingsplan noemt huisvesting daarin als een vergunningvrije activiteit.2
Bijgewerkt op , elke zin met bron
Vergunningvrij
Mantelzorgwoning vergunningvrij: de voorwaarden
- Het nieuwe bijgebouw moet op de grond staan.1
- Het bijgebouw moet meer dan 1 m van openbaar toegankelijk gebied staan.1
- Het bijgebouw mag niet hoger zijn dan 5 m.1
- Heeft het bijgebouw meer dan één bouwlaag, dan mag een verblijfsgebied alleen op de eerste bouwlaag liggen.1
- Het bijgebouw mag geen dakterras, balkon of andere buitenruimte hebben die niet op de grond ligt.1
- Voor zover het bijgebouw op een afstand van niet meer dan 4 m van het oorspronkelijke hoofdgebouw staat, mag het niet hoger zijn dan 0,3 m boven de bovenkant van de scheidingsconstructie met de tweede bouwlaag van het hoofdgebouw.2
- Voor zover het bijgebouw op een afstand van niet meer dan 4 m van het oorspronkelijke hoofdgebouw staat, mag het niet hoger zijn dan het hoofdgebouw.2
- Voor zover het bijgebouw op meer dan 4 m van het oorspronkelijke hoofdgebouw staat en hoger is dan 3 m, moet het een schuin dak hebben.2
Toon de overige 13 regels
- Voor zover het bijgebouw op meer dan 4 m van het oorspronkelijke hoofdgebouw staat en hoger is dan 3 m, mag de dakvoet niet hoger zijn dan 3 m.2
- Voor zover het bijgebouw op meer dan 4 m van het oorspronkelijke hoofdgebouw staat en hoger is dan 3 m, geldt ook een maximum voor de daknokhoogte: de afstand van de daknok tot de perceelsgrens in meters, vermenigvuldigd met 0,47, plus 3.2
- Voor bijgebouwen op meer dan 4 m van het hoofdgebouw geldt normaal dat ze functioneel ondergeschikt zijn, maar die eis geldt niet voor huisvesting in verband met mantelzorg.2
- Bij een bebouwingsgebied van maximaal 100 m² mag de gezamenlijke oppervlakte van bijbehorende bouwwerken niet meer zijn dan 50% van dat gebied.2
- Bij een bebouwingsgebied groter dan 100 m² en maximaal 300 m² mag de gezamenlijke oppervlakte niet meer zijn dan 50 m², plus 20% van het deel boven 100 m².2
- Bij een bebouwingsgebied groter dan 300 m² mag de gezamenlijke oppervlakte niet meer zijn dan 90 m², plus 10% van het deel boven 300 m², met een maximum van 150 m² in totaal.2
- Het bijgebouw moet een uitbreiding zijn van, of liggen aan of bij, een hoofdgebouw.2
- Als het bijgebouw niet aan de gewone gezamenlijke oppervlakte-eis voldoet, kan voor huisvesting in verband met mantelzorg een uitzondering gelden: het bouwwerk moet in zijn geheel of in delen verplaatsbaar zijn.3
- Als het bijgebouw niet aan de gewone gezamenlijke oppervlakte-eis voldoet, mag de oppervlakte voor deze mantelzorguitzondering niet meer zijn dan 100 m².3
- Als het bijgebouw niet aan de gewone gezamenlijke oppervlakte-eis voldoet, geldt deze mantelzorguitzondering alleen buiten de bebouwde kom.3
- De uitzondering voor een verplaatsbaar mantelzorgbijgebouw geldt alleen als het bijgebouw niet voldoet aan de gewone oppervlakte-eisen.3
- Bij bouwen zijn er een technisch en een ruimtelijk deel. Het technische deel gaat over bouwkwaliteit; het ruimtelijke deel toetst onder meer de plek, hoogte en het bebouwingspercentage.4
- De vrijstelling voor het ruimtelijke deel betekent niet automatisch dat ook het technische deel vergunningvrij is: beide delen kunnen elk vergunningvrij, meldingsplichtig of vergunningplichtig zijn.5
Vergunningsquickscan
Weet vooraf of uw plan vergunbaar is
Een onderzoek op uw eigen adres: de vergunningroute, de regels van uw gemeente en de stukken die u moet indienen. U ontvangt het rapport als PDF per e-mail.
Vergunning nodig
Wanneer is voor een mantelzorgwoning toch een vergunning nodig?
- Voldoet een nieuw bijgebouw niet aan alle voorwaarden, dan kunt u de vergunningvrije route voor dat bijgebouw niet gebruiken.5
- Bouwt u in, aan, op of bij een monument of een voorbeschermd monument, dan geldt de ruimtelijke vrijstelling niet.6
- Ligt uw perceel in een rijksbeschermd stads- of dorpsgezicht, dan geldt de ruimtelijke vrijstelling niet.6
Bouwtechnisch
Technisch deel mantelzorgwoning
- Is uw mantelzorgwoning hoger dan 5 m, dan heeft u voor het technische deel een bouwmelding of omgevingsvergunning nodig.5
- Als u voor uw mantelzorgwoning een bouwmelding moet doen, moet u die ten minste vier weken voor het begin van de bouwwerkzaamheden doen.7
- De Vergunningcheck in het Omgevingsloket laat voor uw mantelzorgwoning zien of u een vergunning nodig heeft of een melding moet doen.8
Aanvragen
Mantelzorgwoning: vergunningcheck en aanvraag
- Doe voor uw mantelzorgwoning de Vergunningscheck in het Omgevingsloket om te controleren of u een vergunning nodig heeft.9
- Blijkt voor uw mantelzorgwoning een vergunning nodig, dan kunt u na de check de aanvraag online indienen in het Omgevingsloket.9
- Op een aanvraag om een omgevingsvergunning beslist het bevoegd gezag binnen acht weken na ontvangst.10
- Is voor de voorgenomen beslissing op uw aanvraag instemming nodig, dan beslist het bevoegd gezag binnen twaalf weken na ontvangst.10
- Het bevoegd gezag kan de beslistermijn eenmaal met ten hoogste zes weken verlengen.10
Regels gemeente
Welke mantelzorgwoningregels kan uw gemeente aanpassen?
- De gemeente kan de regels uit de bruidsschat in het omgevingsplan aanpassen; dat kan gevolgen hebben voor de ruimtelijke voorwaarden voor een nieuw mantelzorgbijgebouw.5
- Bekijk voor uw perceel de actuele regels voor de plek, hoogte en oppervlakte van uw mantelzorgbijgebouw bij Regels op de kaart in het Omgevingsloket.5
Regels in uw gemeente
Hulp bij uw aanvraag
Laat een specialist meekijken
Vergelijk vergunningspecialisten en vraag vrijblijvend offertes aan.
Veelgestelde vragen
Vragen over een mantelzorgwoning
Bronnen
- 1Bruidsschat omgevingsplan (tijdelijk deel omgevingsplan), artikel 22.27, geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 2Bruidsschat omgevingsplan (tijdelijk deel omgevingsplan), artikel 22.36, geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 3Bruidsschat omgevingsplan (tijdelijk deel omgevingsplan), artikel 22.37, geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 4De knip: scheiden van technisch en ruimtelijk bouwen (iplo.nl), geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 5Vergunningvrije bijbehorende bouwwerken (iplo.nl), geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 6Bruidsschat omgevingsplan (tijdelijk deel omgevingsplan), artikel 22.38, geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 7Besluit bouwwerken leefomgeving, artikel 2.18 (bouwmelding), geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 8Het Omgevingsloket (rijksoverheid.nl), geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 9Checken of vergunning nodig is voor (ver)bouwen (rijksoverheid.nl), geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 10Omgevingswet, artikel 16.64 (beslistermijn en kennisgeving), geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 11Besluit bouwwerken leefomgeving, bijlage I (begripsbepalingen): mantelzorg, huisvesting in verband met mantelzorg, geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 12Welke regels gelden er voor de bouw van een mantelzorgwoning? (rijksoverheid.nl), geraadpleegd op 11 oktober 2026