Laden...
Laden...
Alles over energielabel (EPA): verplicht bij verkoop/verhuur, kosten €225-€525, NTA 8800, geldigheid 10 jaar, boete en verbeteren in 2026.
1-2 weken
€250 - €350
Gemiddeld
Vind direct een adviseur die ervaring heeft met energielabel in uw regio.
Vergelijk specialistenGratis en vrijblijvend
Het energielabel, ook wel EPA (Energieprestatie Advies) genoemd, is een wettelijk verplicht certificaat dat de energiezuinigheid van een woning of gebouw weergeeft. Het label loopt van A++++ (zeer zuinig) tot G (zeer onzuinig) en geeft inzicht in de energieprestatie, verwachte energiekosten en mogelijkheden voor verbetering. Sinds 2008 is een geldig energielabel verplicht bij verkoop of verhuur van woningen in Nederland. Zonder energielabel riskeert u een boete van €435 tot €900. Het energielabel wordt opgesteld door een gecertificeerde energieprestatie-adviseur volgens de NTA 8800-norm en is 10 jaar geldig. In 2026 gelden striktere eisen: vanaf 29 mei 2026 zijn ook monumentale panden verplicht een energielabel te hebben. Deze uitgebreide gids biedt alle informatie over energielabels in 2026: wanneer het verplicht is, wat de kosten zijn, hoe u een energielabel aanvraagt, wat de verschillende klassen betekenen, hoe u uw label kunt verbeteren en welke subsidies beschikbaar zijn.
Een energielabel (EPA - EnergiePrestatieAdvies) is een certificaat dat de energieprestatie van een gebouw weergeeft. Het label geeft inzicht in hoe energiezuinig een woning is en welke verbeteringen mogelijk zijn om de energieprestatie te verhogen. Het energielabel is gebaseerd op de theoretische energiebehoefte voor verwarming, warm water, ventilatie en verlichting van het gebouw.
Energielabels worden ingedeeld in klassen die aangeven hoe energiezuinig een woning is. A++++ (energieneutraal of energieopwekkend): zeer energiezuinig, vaak passiefhuizen of nulenergiewoningen met zonnepanelen en uitstekende isolatie. A+++, A++, A+, A: zeer tot goed energiezuinig met goede isolatie, HR++ glas en efficiënte verwarming. B: redelijk energiezuinig met dubbele beglazing en basisiso latie. C: gemiddeld, vaak woningen uit de jaren '90 met gedeeltelijke isolatie. D: matig, woningen uit jaren '70-'80 met beperkte isolatie. E: slecht, oudere woningen met weinig of geen isolatie. F en G: zeer slecht, oude woningen zonder isolatie, enkel glas en inefficiënte verwarming. Het grootste deel van de Nederlandse woningvoorraad heeft label C, D of E. Nieuwbouwwoningen moeten minimaal label A hebben.
Sinds 1 januari 2021 wordt het energielabel berekend volgens de NTA 8800-norm, die de oude NEN 7120-norm verving. NTA staat voor Nederlandse Technische Afspraak. Deze nieuwe norm is strenger en nauwkeuriger dan de oude methode. Woningen die volgens de oude norm bijvoorbeeld label A hadden, kunnen met de NTA 8800 terugvallen naar label B of C. De NTA 8800 houdt rekening met meer factoren: werkelijke oppervlakte en volume van de woning, type verwarming en warmtapwatervoorziening, ventilatie (natuurlijk of mechanisch), luchtdichtheid van de woning, oriëntatie van het gebouw (zonnewinsten). Energielabels die vóór 1 januari 2021 zijn afgegeven volgens NEN 7120 blijven geldig tot de einddatum (10 jaar na afgifte). Na verloop moeten ze hernieuwd worden volgens NTA 8800.
Er zijn twee soorten energielabels. Een voorlopig energielabel kan worden aangevraagd voor woningen in aanbouw (nieuwbouw) op basis van bouwtekeningen en specificaties, voordat de woning is opgeleverd. Dit voorlopige label is bedoeld voor marketing en verkoop tijdens de bouw. Een definitief energielabel wordt afgegeven na een fysieke inspectie van de woning door een EP-adviseur en is gebaseerd op de werkelijke staat van de woning. Alleen definitieve energielabels zijn geldig voor verkoop en verhuur. Na oplevering van nieuwbouw moet het voorlopige label binnen 2 weken vervangen worden door een definitief label.
Een energielabel is wettelijk verplicht in verschillende situaties. De verplichting geldt voor alle woningen en utiliteitsgebouwen in Nederland, met enkele uitzonderingen.
Bij de verkoop van een woning moet de verkoper een geldig energielabel hebben en dit overhandigen aan de koper. Het label moet beschikbaar zijn bij het aanbieden van de woning (in de verkoopbrochure, op Funda, etc.) en definitief zijn op het moment van levering. De koper heeft recht op het energielabel om de energiekosten in te kunnen schatten. Zonder energielabel kan de levering niet plaatsvinden en riskeert de verkoper een boete. Energiemakelaar of notaris zal controleren of een geldig label aanwezig is.
Ook bij verhuur van een woning is een energielabel verplicht. De verhuurder moet het label tonen bij het aanbieden van de woning en overhandigen aan de huurder bij het tekenen van het huurcontract. Ook bij verlenging van het huurcontract moet een geldig label beschikbaar zijn. Zonder energielabel mag u de woning niet verhuren en riskeert u een boete. Voor sociale huurwoningen gelden vanaf 2028 aanvullende eisen: deze moeten minimaal label C hebben (wet voorbereid voor inwerkingtreding).
Bij nieuwbouw is een energielabel verplicht bij oplevering. De ontwikkelaar of aannemer moet zorgen voor een definitief energielabel dat aan de koper wordt overhandigd. Nieuwbouwwoningen moeten sinds 2021 minimaal voldoen aan de BENG-eisen (Bijna Energie Neutrale Gebouwen) en krijgen doorgaans label A of hoger. Het definitieve label moet binnen 2 weken na oplevering zijn geregistreerd ter vervanging van het voorlopige label.
Tot 29 mei 2026 waren beschermde rijks- en gemeentelijke monumenten vrijgesteld van de energielabelplicht. Deze uitzondering vervalt per 29 mei 2026. Vanaf die datum moeten eigenaren van monumenten bij verkoop, verhuur of verlenging van huurcontracten ook een geldig energielabel kunnen tonen. Voor monumenteigenaren betekent dit dat ze vóór verkoop of verhuur na mei 2026 een label moeten laten opstellen. Het adviseren over energiebesparende maatregelen bij monumenten vereist specialistische kennis vanwege beperkingen in aanpassingen.
In enkele specifieke gevallen is geen energielabel vereist. Gebouwen met een gebruiksoppervlak kleiner dan 50 m². Gebouwen bestemd voor afbraak (met vergunning of plan binnen 2 jaar). Religieuze gebouwen en industriële installaties. Tijdelijke gebouwen met gebruiksduur korter dan 2 jaar. Woningen die niet verwarmd of gekoeld hoeven te worden (zoals schuren of bergingen). Voor alle andere woningen en gebouwen is een energielabel verplicht bij verkoop of verhuur.
Laat de aanvraag voor uw energielabel over aan een specialist en bespaar tijd en geld.
De kosten voor het aanvragen van een energielabel variëren afhankelijk van het type woning, de grootte, en de EP-adviseur die u kiest.
Voor woningen liggen de kosten gemiddeld tussen €225 en €525. Standaard eengezinswoning (tot 150 m²): €250 - €350. Grotere eengezinswoning (150-250 m²): €350 - €450. Zeer grote woning of villa (250+ m²): €450 - €650. Appartement/flat: €225 - €325 (vaak goedkoper omdat gemeenschappelijke ruimtes niet meetellen). De exacte kosten hangen af van: oppervlakte van de woning, complexiteit (aantal verdiepingen, bijgebouwen), locatie (Randstad is vaak duurder), EP-adviseur (tarieven verschillen per bureau). Vraag altijd meerdere offertes aan en controleer of de EP-adviseur erkend is.
Voor zakelijke en utiliteitsgebouwen (kantoren, winkels, bedrijfspanden) zijn de kosten hoger. Klein utiliteitsgebouw (tot 500 m²): €375 - €650. Middelgroot utiliteitsgebouw (500-2000 m²): €650 - €1.500. Groot utiliteitsgebouw (2000+ m²): €1.500 - €5.000. De hogere kosten komen door de complexiteit: meer installaties (airco, verlichting, liften), diverse gebruiksfuncties binnen één gebouw, uitgebreidere meting en berekening.
De kosten voor een energielabel dekken: afspraak maken en bezoek ter plaatse door EP-adviseur (1,5 - 2 uur), fysieke inspectie van alle relevante onderdelen, metingen (isolatie, beglazing, installaties, ventilatie), berekening van de energieprestatie volgens NTA 8800, opstellen van energielabelrapport met verbeteradvies, registratie in landelijke EP-online database, geldig energielabel certificaat. Het label is na registratie direct zichtbaar in de database en 10 jaar geldig.
De kosten voor een energielabel zijn niet fiscaal aftrekbaar, noch voor particulieren noch voor zakelijk vastgoed in de meeste gevallen. Bij verhuur van vastgoed kunnen de kosten mogelijk als bedrijfskosten worden opgevoerd. Voor eigenwoningbezitters zijn de kosten niet aftrekbaar van de inkomstenbelasting. Het energielabel is een wettelijke verplichting en wordt daarom niet gezien als investeringskosten die aftrekbaar zijn.
Het aanvragen van een energielabel verloopt altijd via een erkende energieprestatie-adviseur (EP-adviseur). U kunt dit niet zelf doen; het moet door een professional met de juiste certificering.
Erkende EP-adviseur vinden
Zoek een erkende EP-adviseur via het Centraal Register Techniek (website of telefonisch). Op deze website vindt u alle gecertificeerde adviseurs in Nederland. U kunt zoeken op postcode, plaats of provincie. Controleer of de EP-adviseur gecertificeerd is volgens BRL 9500 (de kwaliteitseis voor energieprestatie-advisering). Vraag offertes aan bij minimaal 2-3 EP-adviseurs in uw regio. Vergelijk op prijs, beschikbaarheid, beoordelingen van eerdere klanten.
Afspraak maken en voorbereiding
Nadat u een EP-adviseur heeft gekozen, maakt u een afspraak voor het bezoek. De inspectie duurt ongeveer 1,5 tot 2 uur. Zorg dat u aanwezig bent of toegang regelt voor de adviseur. Bereid voor waar mogelijk: bouwtekeningen van de woning (niet verplicht maar helpt), gegevens van de CV-ketel (type, bouwjaar, vermogen), informatie over isolatie (wanneer aangebracht, welk type), gegevens van zonnepanelen indien aanwezig. Zorg dat alle ruimtes toegankelijk zijn, inclusief kruipruimte, zolder en meterkast.
Inspectie door EP-adviseur
Tijdens het bezoek voert de EP-adviseur een grondige inspectie uit. De adviseur meet en controleert: afmetingen van de woning (oppervlakte, volume), type en kwaliteit van isolatie (muren, vloer, dak), beglazing (enkel, dubbel, HR++, triple), verwarmingsinstallatie (CV-ketel, warmtepomp, type), warm watervoorziening, ventilatiesysteem (natuurlijk of mechanisch), aanwezigheid van zonnepanelen of andere energieopwekking, luchtdichtheid (indien van toepassing). De adviseur maakt foto's en notities voor het rapport.
Berekening en registratie
Na het bezoek voert de EP-adviseur de berekening uit volgens de NTA 8800-methode. Alle verzamelde gegevens worden ingevoerd in erkende software die de energieprestatie berekent. Op basis hiervan wordt de labelklasse bepaald (A++++ tot G). De adviseur registreert het label in de landelijke database EP-online. Vanaf dat moment is het label geldig en zichtbaar voor derden (notaris, kopers, huurders). U ontvangt het definitieve energielabelcertificaat digitaal en vaak ook per post.
Ontvangst rapport en advies
Naast het energielabel ontvangt u een uitgebreid rapport met: de huidige labelklasse en energieprestatie-index, berekening van geschatte energiekosten per jaar, overzicht van de kenmerken van uw woning, verbeteradvies met mogelijke maatregelen, indicatie van kosten en besparing per maatregel. Dit rapport helpt u om gerichte keuzes te maken voor verbetering van de energieprestatie. Gebruik het rapport bij aanvragen van subsidies voor verduurzaming.
Veel woningeigenaren kiezen ervoor om hun energielabel te verbeteren, zowel om de woning aantrekkelijker te maken voor verkoop of verhuur, als om energiekosten te besparen en de wooncomfort te verhogen.
Er zijn meerdere redenen om uw energielabel te verbeteren. Waardestijging: woningen met label A of B zijn beter verkoopbaar en brengen een hogere prijs op. Energiebesparing: lagere maandelijkse energiekosten door efficiëntere verwarming en isolatie. Wooncomfort: betere isolatie zorgt voor gelijkmatige temperatuur en geen tocht. Duurzaamheid: lagere CO2-uitstoot en bijdrage aan klimaatdoelen. Wetgeving: vanaf 2028 moeten sociale huurwoningen minimaal label C hebben, mogelijk wordt dit ook uitgebreid naar koopwoningen. Subsidies: bij verbetering van 2 labelstappen of meer komt u in aanmerking voor hogere subsidies.
Niet alle maatregelen leveren evenveel labelwinst op. De meest effectieve verbeteringen zijn: spouwmuurisolatie (€15-€25 per m², labelwinst 0,5-1 stap), dakisolatie (€30-€50 per m², labelwinst 0,5-1,5 stap), vloerisolatie (€40-€80 per m², labelwinst 0,5-1 stap), HR++ of triple glas (€400-€800 per m², labelwinst 0,5-1 stap), warmtepomp (€8.000-€15.000, labelwinst 1-2 stappen), zonnepanelen (€6.000-€10.000 voor 10 panelen, labelwinst 1-2 stappen). De meeste woningen kunnen met een combinatie van isolatie en een warmtepomp van label D of E naar label A gaan. Begin met isolatie (goedkoopst en meeste effect), daarna verwarming en glas.
De kosten om een energielabel te verbeteren variëren sterk. Van label E naar C: €8.000 - €15.000 (isolatie + glas), terugverdientijd 10-15 jaar. Van label D naar B: €12.000 - €20.000 (isolatie, glas, CV upgrade), terugverdientijd 12-18 jaar. Van label C naar A: €20.000 - €40.000 (isolatie, glas, warmtepomp, zonnepanelen), terugverdientijd 15-25 jaar. Van label E naar A (volledig): €25.000 - €50.000, terugverdientijd 18-30 jaar. Let op: deze bedragen zijn indicatief. Werkelijke kosten hangen af van de grootte van de woning, huidige staat en gekozen maatregelen. Terugverdientijd verkort met subsidies en bij stijgende energieprijzen.
Er zijn diverse subsidies beschikbaar voor het verbeteren van uw energielabel. ISDE (Investeringssubsidie Duurzame Energie): subsidie voor warmtepompen, zonneboilers en biomassake tels. Budget €600 miljoen voor 2025-2030. Tot 30% subsidie bij meerdere maatregelen. BTW-voordeel: 9% BTW in plaats van 21% op arbeidskosten bij verduurzaming van woningen ouder dan 2 jaar. Gemeentelijke subsidies: veel gemeenten bieden eigen subsidies voor isolatie en verduurzaming. Vaak €500-€2.000 extra bij verbetering van minimaal 2 labelstappen. Energiebespaarlening: lening bij veel gemeenten met 0% of lage rente voor verduurzaming. Combinatie mogelijk: ISDE + gemeentelijke subsidie + BTW-voordeel kan tot 40-50% van de kosten dekken. Let op: subsidies hebben vaak aanvraagtermijnen en voorwaarden. Vraag tijdig aan en controleer de actuele regelingen.
Nadat u verbetermaatregelen heeft uitgevoerd, moet u een nieuw energielabel aanvragen om van de hogere labelklasse te profiteren. Het oude label blijft geldig tot de 10-jarige termijn verloopt, maar u kunt het vervangen door een nieuw label. Laat een EP-adviseur opnieuw langskomen voor inspectie en berekening. De kosten zijn hetzelfde als voor een eerste label (€225-€525). Het nieuwe label vervangt het oude in de database. Let op: voer alle maatregelen uit voordat u het nieuwe label aanvraagt. Anders betaalt u dubbel voor meerdere labelaanvragen.
Zonder geldig energielabel bij verkoop of verhuur riskeert u aanzienlijke boetes. De handhaving wordt strenger en controles nemen toe.
De boetes voor het ontbreken van een energielabel zijn de afgelopen jaren verhoogd. Voor particulieren: €435 per verkochte of verhuurde woning zonder label. Voor zakelijke verhuurders/verkopers: €900 per verkochte of verhuurde woning. Bij herhaaldelijke overtredingen kunnen de boetes oplopen. De boete wordt opgelegd door de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). Betaling van de boete ontslaat u niet van de verplichting - u moet alsnog een label laten opstellen.
De ILT (Inspectie Leefomgeving en Transport) handhaaft de energielabelplicht. De inspectie controleert via het kadaster welke woningen zijn verkocht of verhuurd en vergelijkt dit met de EP-online database waar alle energielabels zijn geregistreerd. Bij verkoop controleert de notaris of een geldig label aanwezig is. Ontbreekt het label, kan de notaris weigeren de levering te passeren. Bij verhuur kan de huurder de verhuurder aanspreken. Ook kunnen gemeentes en woningcorporaties controleren. Het risico op controle en boete neemt toe omdat de systemen steeds beter worden gekoppeld.
Bij invoering van nieuwe eisen is vaak een overgangstermijn. Voor monumenten geldt: tot 29 mei 2026 zijn monumenten vrijgesteld, daarna is het label verplicht. Voor bestaande energielabels: labels volgens de oude NEN 7120-norm blijven geldig tot 10 jaar na afgifte. Bij kleine administratieve fouten toont de ILT soms coulance, maar alleen bij te goeder trouw. Bewuste overtredingen worden altijd beboet. Zorg daarom dat u tijdig een label aanvraagt en niet wacht tot het laatste moment.
Bij het aanvragen en gebruiken van energielabels worden regelmatig fouten gemaakt. Met de juiste aanpak voorkomt u problemen en extra kosten.
Veel verkopers en verhuurders vragen pas een energielabel aan als de woning al te koop of te huur staat. Dit kan leiden tot vertraging. Vraag het label aan voordat u de woning op de markt brengt. Het proces duurt 1-2 weken (afspraak, inspectie, registratie), dus plan dit tijdig in. Zonder label mag u de woning niet legaal aanbieden en mag de notaris niet leveren bij verkoop.
Sommige eigenaren laten zich verleiden door goedkope aanbieders die niet erkend zijn. Alleen EP-adviseurs gecertificeerd volgens BRL 9500 mogen energielabels afgeven. Labels van niet-erkende adviseurs zijn ongeldig en niet geregistreerd in EP-online. Controleer altijd op het Centraal Register Techniek of de adviseur erkend is. Dit voorkomt dat u dubbel betaalt voor een nieuw label bij een wel-erkende adviseur.
Eigenaren die hun woning hebben geïsoleerd of een warmtepomp hebben geïnstalleerd, vergeten vaak een nieuw label aan te vragen. Het oude label blijft geldig, maar u kunt niet profiteren van de hogere labelklasse bij verkoop of verhuur. Vraag na majeure verbeteringen altijd een nieuw label aan. Dit verhoogt de verkoopprijs en aantrekkelijkheid van de woning. De kosten (€225-€525) verdienen zich snel terug door hogere verkoopopbrengst of huur.
Als u een woning koopt en een bouwkundige keuring laat uitvoeren, vraag dan ook direct een energielabel aan (indien nog niet aanwezig). Sommige adviesbureaus bieden pakketten met keuring + energielabel tegen korting. Dit bespaart tijd en de adviseur hoeft maar één keer langs. Voor verkopers: combineer het label met een bouwkundig rapport om kopers volledig te informeren.
Het energielabelrapport bevat altijd een verbeteradvies met maatregelen. Neem dit serieus en maak een plan voor stapsgewijze verbetering. Begin met de maatregelen met de beste kostenbatenverhouding (vaak spouwmuurisolatie). Informeer bij uw gemeente naar subsidies en combineer meerdere maatregelen voor hogere subsidie (ISDE + gemeentelijk). Plan verbeteringen zodanig dat u in één keer 2 labelstappen maakt voor maximale subsidie.
Hoewel het energielabel digitaal in EP-online staat, is het verstandig om zelf ook een kopie te bewaren. Bij verkoop of verhuur kunt u deze direct overhandigen. Ook heeft u het nodig bij aanvragen van hypotheek of verzekeringen. De notaris en makelaar vragen vaak om een kopie. Bewaar het label samen met andere belangrijke woningdocumenten (koopakte, bouwtekeningen, garantiebewijzen).
Kosten voor energielabels hangen af van woningtype en grootte. Verbeteringen kunnen aanzienlijk zijn maar worden deels gedekt door subsidies.
| Onderdeel | Indicatie |
|---|---|
Energielabel Eengezinswoning | €250 - €350 |
Energielabel Grote Woning | €450 - €650 |
Energielabel Appartement | €225 - €325 |
Energielabel Utiliteit Klein | €375 - €650 |
Energielabel Utiliteit Groot | €1.500 - €5.000 |
Spouwmuurisolatie | €15 - €25 per m² |
Dakisolatie | €30 - €50 per m² |
Vloerisolatie | €40 - €80 per m² |
Laat uw emailadres achter en ontvang een gratis checklist met alle benodigde documenten en stappen voor uw energielabel.
Geen spam, alleen waardevolle informatie.
Alles wat u moet weten over energielabel
Vraag gratis en vrijblijvend offertes aan en vergelijk de prijzen van lokale energielabel specialisten.
1-3 dagen
Via Centraal Register Techniek zoeken en offertes vergelijken
3-7 dagen
Afhankelijk van beschikbaarheid EP-adviseur
1,5 - 2 uur
EP-adviseur meet en controleert alle onderdelen
1-5 dagen
EP-adviseur voert berekening uit en registreert in EP-online
Direct na registratie
Digitaal certificaat beschikbaar, rapport binnen enkele dagen
1-2 weken
Van eerste contact tot definitief label
10 jaar
Label blijft 10 jaar geldig, daarna nieuw label nodig