Begrippen

Begrippenlijst

Verklaarde termen en begrippen rondom vergunningen, bouwregelgeving en ruimtelijke ordening.

Omgevingsvergunning

Vergunningen

Een vergunning die nodig is voor bouwactiviteiten, milieubelastende activiteiten en andere activiteiten die invloed hebben op de fysieke leefomgeving. Sinds 2024 vervangt de Omgevingsvergunning de meeste aparte vergunningen zoals de bouwvergunning en milieuvergunning.

Activiteitenbesluit

Regelgeving

Het Besluit algemene regels voor inrichtingen milieubeheer (Activiteitenbesluit) stelt algemene regels aan bedrijven en instellingen over het beschermen van het milieu. Het regelt zaken als geluid, geur, afval en emissies.

Bestemmingsplan

Ruimtelijke Ordening

Een gemeentelijk plan dat aangeeft welke gronden voor welke doeleinden mogen worden gebruikt, bijvoorbeeld wonen, werken of natuur. Het bestemmingsplan bepaalt wat u waar mag bouwen.

Bouwkosten

Kosten

De totale kosten voor het realiseren van een bouwproject, inclusief materiaalkosten, arbeidskosten, stichtingskosten en bijkomende kosten. De bouwkosten worden vaak gebruikt als basis voor het berekenen van leges.

Bouwbesluit

Regelgeving

Het landelijke Bouwbesluit stelt technische eisen aan bouwwerken voor veiligheid, gezondheid, bruikbaarheid en energieprestatie. Het vormt de minimale technische norm voor alle bouwactiviteiten.

Constructieberekening

Technisch

Een berekening die aantoont dat een bouwwerk voldoende sterkte en stabiliteit heeft. Een constructeur maakt deze berekening voor fundering, vloeren, wanden en dak.

Energielabel

Energie

Een label dat de energieprestatie van een gebouw aangeeft, variërend van A++++ (zeer zuinig) tot G (zeer onzuinig). Bij verkoop of verhuur is het verplicht een energielabel te registreren.

EPA-advies

Energie

Energieprestatieadvies - een adviesrapport met maatregelen om de energieprestatie van een gebouw te verbeteren. Vaak vereist voor subsidieaanvragen of duurzaamheidsleningen.

Gebruiksvergunning

Vergunningen

Een vergunning die nodig is voor het in gebruik nemen van bepaalde soorten gebouwen, zoals winkels, horeca of vergaderzalen. Toont aan dat het gebouw voldoet aan brandveiligheidseisen.

Gemeentelijke Leges

Kosten

De kosten die eengemeente in rekening brengt voor de behandeling van vergunningsaanvragen. De hoogte is vaak gebaseerd op een percentage van de bouwkosten of een vast tarief per m².

Inburgeringsplicht

Overig

De verplichting voor nieuwe ingezetenen om kennis te nemen van de Nederlandse taal en maatschappij. Voor bouwprojecten niet direct relevant, maar wel voor asielzoekers die willen bouwen.

Kadastrale kaart

Ruimtelijke Ordening

Een officiële kaart die alle percelen grond in Nederland toont met hun kadastrale grenzen en perceelnummers. Wordt gebruikt bij aanvragen om de exacte ligging van een perceel aan te tonen.

Kappen van bomen

Vergunningen

Het vellen van bomen is vaak vergunningsplichtig, zowel binnen als buiten de bebouwde kom. Gemeenten hanteren hiervoor verschillende regels en vaak geldt een kapvergunning.

Monumentenstatus

Regelgeving

De beschermde status van een gebouw of object vanwege architectuurhistorische, cultuurhistorische of wetenschappelijke waarde. Monumentale panden hebben extra regels voor verbouwing.

Nieuwbouw

Bouwen

Het geheel of gedeeltelijk bouwen van een nieuw bouwwerk op een locatie waar voorheen geen bouwwerk stond of waar een bestaand bouwwerk volledig wordt gesloopt en vervangen.

Omgevingsplan

Ruimtelijke Ordening

Het digitale plan van een gemeente waarin alle regels over de fysieke leefomgeving zijn opgenomen. Vervangt het traditionele bestemmingsplan en bevat ook welstandsbeleid.

Omgevingswet

Regelgeving

De nieuwe wet die sinds 2024 de wetgeving voor de fysieke leefomgeving bundelt en moderniseert. Vervangt 26 wetten waaronder de Woningwet, Wet milieubeheer en Chw.

Omgevingsvergunning Check

Vergunningen

Een digitale tool die helpt te bepalen of voor een bepaalde activiteit een omgevingsvergunning nodig is. Niet elke activiteit vergt een vergunning - sommige zijn vergunningsvrij.

Oprichten bouwwerk

Bouwen

Het bouwen of plaatsen van een nieuw bouwwerk. Dit is de officiële term voor wat in de volksmond 'nieuwbouw' wordt genoemd en vereist in de meeste gevallen een omgevingsvergunning.

Paris Proof

Energie

Een term die aangeeft dat een gebouw voldoet aan de klimaatdoelstellingen van het Klimaatakkoord van Parijs. Houdt in dat de CO2-uitstoot minimaal is en het gebouw energieneutraal is.

Planologisch jurist

Professionals

Een specialist in ruimtelijke ordening en bestemmingsplannen. Kan helpen bij het aanvragen van afwijkingen van het bestemmingsplan of het indienen van bezwaar.

Splitsingsvergunning

Vergunningen

Een vergunning nodig om een gebouw of perceel kadastraal te splitsen in meerdere eigenaren of gebruikseenheden. Vaak vereist bij het oprichten van een Vereniging van Eigenaren.

Stabiliteitsberekening

Technisch

Een constructieberekening die specifiek gaat over de stabiliteit van een gebouw, inclusief windbelasting, aardbevingsbelasting en de sterkte van dragende wanden en kolommen.

Stedelijke Vernieuwing

Ruimtelijke Ordening

Het proces van herstructurering en verbetering van bestaande stedelijke gebieden, vaak met subsidiemogelijkheden voor sloop en nieuwbouw of renovatie.

Vergunningsvrij bouwen

Vergunningen

Bepaalde bouwactiviteiten zijn vergunningsvrij mits ze voldoen aan de 'regels voor vergunningsvrij bouwen'. Denk aan kleine dakkapellen, schuren tot 5 m² of erfafscheidingen.

Verbouw

Bouwen

Het geheel of gedeeltelijk veranderen van een bestaand bouwwerk. Afhankelijk van de aard van de verbouwing kan een omgevingsvergunning nodig zijn.

Vergunningsplichtige activiteiten

Vergunningen

Activiteiten die volgens de wet een omgevingsvergunning vereisen. Dit omvat bouwen, milieubelastende activiteiten, monumenten en het vellen van bomen.

Wabo

Regelgeving

Wet algemene bepalingen omgevingsrecht - de wet die sinds 2010 de procedures voor omgevingsvergunningen regelt. Vervangen door de Omgevingswet in 2024.

Woonkeur

Technisch

Een set van richtlijnen voor toegankelijk en bruikbaar wonen, met name voor ouderen en mensen met een beperking. Vrijwillig te hanteren bij nieuwbouw.

Zelfbouw

Bouwen

Het door particulieren laten bouwen van een woning, al dan niet met eigen inspanning. Kan via een kavel op een bouwrijpe grond of door verbouw van bestaande panden.