Vergunningcheck
Mag u een aanbouw of uitbouw zonder vergunning bouwen?
De plek, hoogte, het gebruik en de al bebouwde oppervlakte bepalen of uw aanbouw vergunningvrij kan zijn.
Kort antwoord
Uw aanbouw kan voor de ruimtelijke toets buiten de vergunningplicht vallen als hij op de grond staat, in het achtererfgebied ligt, meer dan 1 m van openbaar toegankelijk gebied afstaat en hoogstens 5 m hoog is.1
- Ligt uw aanbouw op niet meer dan 4 m van het oorspronkelijke hoofdgebouw, dan geldt ook de grens van 0,3 m boven de bovenkant van de scheidingsconstructie met de tweede bouwlaag van het hoofdgebouw.2
- De ruimtelijke vrijstelling geldt niet als uw aanbouw in, aan, op of bij een gemeentelijk, provinciaal of rijksmonument staat, ook niet als het monument voorbeschermd is.3
Bijgewerkt op , elke zin met bron
Vergunningvrij
Wanneer is uw aanbouw vergunningvrij?
- Voor de ruimtelijke vrijstelling moet de aanbouw op de grond staan en in het achtererfgebied liggen.1
- De aanbouw moet op meer dan 1 m van openbaar toegankelijk gebied staan.1
- De aanbouw mag niet hoger zijn dan 5 m.1
- Als de aanbouw meer dan één bouwlaag heeft, mag het verblijfsgebied alleen op de eerste bouwlaag liggen.1
- De aanbouw mag geen dakterras, balkon of andere buitenruimte hebben die niet op de grond ligt.1
- Binnen 4 m mag de aanbouw ook niet hoger zijn dan het hoofdgebouw.2
- Staat een deel van de aanbouw binnen 4 m en een deel verder weg, zonder tussenwand, dan geldt de hoogtevoorwaarde voor het deel binnen 4 m ook voor dat verdere deel.4
- Staat de aanbouw op meer dan 4 m van het oorspronkelijke huis en is die hoger dan 3 m, dan moet hij een schuin dak hebben.2
Toon de overige 13 regels
- Bij een aanbouw op meer dan 4 m van het huis mag de dakvoet niet hoger zijn dan 3 m.2
- Het schuine dak moet bestaan uit twee of meer dakvlakken met een hellingshoek van niet meer dan 55°.2
- Voor uw aanbouw of uitbouw geldt, als die meer dan 4 m van het oorspronkelijke hoofdgebouw staat, dat de daknok niet hoger mag zijn dan 5 m.2
- De maximale nokhoogte hangt ook af van de afstand tussen de daknok en de perceelgrens.2
- Een aanbouw op meer dan 4 m van het huis moet functioneel ondergeschikt zijn aan het hoofdgebouw. Deze voorwaarde geldt niet voor huisvesting in verband met mantelzorg.2
- Bij een bebouwingsgebied van maximaal 100 m² mag de oppervlakte van de bijbehorende bouwwerken samen niet meer zijn dan 50% van dat gebied.2
- Bij een bebouwingsgebied groter dan 100 m² en maximaal 300 m² mag de gezamenlijke oppervlakte niet meer zijn dan 50 m2, vermeerderd met 20% van het deel boven 100 m².2
- Bij een bebouwingsgebied groter dan 300 m² mag de gezamenlijke oppervlakte niet meer zijn dan 90 m2, vermeerderd met 10% van het deel boven 300 m2, tot maximaal 150 m².2
- De oppervlaktegrens geldt voor de bijbehorende bouwwerken samen in het bebouwingsgebied, niet alleen voor uw nieuwe aanbouw.2
- De regeling geldt niet voor een uitbreiding van of bouwwerk bij een woonwagen.2
- De regeling geldt ook niet voor een hoofdgebouw waarvoor de vergunning een beperkte instandhoudingstermijn heeft.2
- Ook een bouwwerk voor recreatief nachtverblijf door één huishouden valt buiten deze regeling.2
- De regels toetsen dus twee kanten: de technische toets gaat over bouwkwaliteit, terwijl de ruimtelijke toets onder meer over hoogte en bebouwingspercentage gaat.5
Vergunningsquickscan
Weet vooraf of uw plan vergunbaar is
Een onderzoek op uw eigen adres: de vergunningroute, de regels van uw gemeente en de stukken die u moet indienen. U ontvangt het rapport als PDF per e-mail.
Vergunning nodig
Wanneer heeft uw aanbouw toch een vergunning nodig?
- Voldoet uw aanbouw niet aan alle voorwaarden voor de ruimtelijke vrijstelling, dan geldt die vrijstelling niet.6
- Bij een gemeentelijk, provinciaal of rijksmonument, ook als het monument voorbeschermd is, is de ruimtelijke vrijstelling niet van toepassing.3
- Op een locatie met de aanduiding rijksbeschermd stads- of dorpsgezicht geldt de ruimtelijke vrijstelling ook niet.3
- Een aanbouw op een plek die onder de genoemde regels voor externe veiligheid valt, kan eveneens vergunningplichtig zijn voor het ruimtelijke deel.6
Bouwtechnisch
Technisch deel van uw aanbouw
- Is uw aanbouw hoger dan 5 m, dan heeft u voor het technische deel een bouwmelding of omgevingsvergunning nodig.6
- Als u voor uw aanbouw een bouwmelding moet doen, meldt u die ten minste vier weken voor de start van de bouwwerkzaamheden.7
- Met de Vergunningcheck in het Omgevingsloket ziet u voor uw aanbouw of u een vergunning nodig heeft of een melding moet doen.8
Aanvragen
Vergunning voor uw aanbouw aanvragen
- Vul in de Vergunningscheck van het Omgevingsloket de gegevens van uw aanbouw in om na te gaan of u een vergunning nodig heeft.9
- Geeft de check aan dat u een vergunning nodig heeft, dan kunt u de aanvraag digitaal indienen via het Omgevingsloket.8
- Op uw aanvraag wordt binnen acht weken na ontvangst beslist.10
- Als de voorgenomen beslissing instemming nodig heeft, geldt een termijn van twaalf weken na ontvangst.10
- De beslistermijn kan één keer met ten hoogste zes weken worden verlengd.10
Regels gemeente
Welke aanbouwregels bepaalt de gemeente?
- Voor een aanbouw op meer dan 4 m van het huis staan onder meer de regels over dakvorm, dakvoet, nokhoogte en ondergeschikt gebruik in het tijdelijke omgevingsplan.2
- Voor de gezamenlijke oppervlakte van aanbouwen in het bebouwingsgebied gelden de grenzen die afhangen van de grootte van dat gebied.2
- De gemeente kan in het omgevingsplan de regels van de bruidsschat wijzigen; dat kan dus gevolgen hebben voor de ruimtelijke vrijstelling van een aanbouw achter het huis, waaronder regels over hoogte, dak en gezamenlijke oppervlakte.11
- De gemeente kan ook andere activiteiten niet-omgevingsvergunningplichtig maken, maar een landelijk aangewezen vergunningvrij geval voor de technische bouwactiviteit blijft daarvan uitgezonderd.11
- U kunt de actuele regels voor uw aanbouw en perceel vinden bij Regels op de kaart in het Omgevingsloket.6
Regels in uw gemeente
Hulp bij uw aanvraag
Laat een specialist meekijken
Vergelijk vergunningspecialisten en vraag vrijblijvend offertes aan.
Veelgestelde vragen
Vragen over een aanbouw of uitbouw
Bronnen
- 1Bruidsschat omgevingsplan (tijdelijk deel omgevingsplan), artikel 22.27, geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 2Bruidsschat omgevingsplan (tijdelijk deel omgevingsplan), artikel 22.36, geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 3Bruidsschat omgevingsplan (tijdelijk deel omgevingsplan), artikel 22.38, geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 4Bruidsschat omgevingsplan (tijdelijk deel omgevingsplan), artikel 22.37, geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 5De knip: scheiden van technisch en ruimtelijk bouwen (iplo.nl), geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 6Vergunningvrije bijbehorende bouwwerken (iplo.nl), geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 7Besluit bouwwerken leefomgeving, artikel 2.18 (bouwmelding), geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 8Het Omgevingsloket (rijksoverheid.nl), geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 9Checken of vergunning nodig is voor (ver)bouwen (rijksoverheid.nl), geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 10Omgevingswet, artikel 16.64 (beslistermijn en kennisgeving), geraadpleegd op 11 oktober 2026
- 11Vergunningvrij bouwen: van Wabo naar Omgevingswet (iplo.nl), geraadpleegd op 11 oktober 2026