Laden...
Laden...
Regels voor rijks- en gemeentelijke monumenten, erfgoed en beschermd stadsgezicht
Vind direct een adviseur die ervaring heeft met monument in Leiden.
Vergelijk specialistenGratis en vrijblijvend
Dien een omgevingsvergunning aan via Omgevingsloket.nl voor wijziging, sloop of restauratie van rijks- of gemeentelijk monument. College vraagt advies aan Welstands- en Monumentencommissie Leiden (WML). Normaal onderhoud is vergunningsvrij. (Bron: Erfgoedverordening Leiden 2017, Legesverordening ...
Laatste update: 26-1-2026
Voor het aanvragen van een monumentenvergunning in Leiden is een omgevingsvergunning vereist bij wijziging, sloop of restauratie van rijksmonumenten of beschermde gemeentelijke monumenten. De gemeente Leiden hanteert strikte regels voor behoud van cultuurhistorische waarden, met advies van de Welstands- en Monumentencommissie Leiden. Volgens de Erfgoedverordening Leiden 2017 geldt een vergunningplicht voor niet-ondergeschikte wijzigingen. Daarnaast biedt de Subsidieregeling Historisch Stadsbeeld 2026 subsidies voor restauratieprojecten in het rijksbeschermd stadsgezicht binnen de singels en aan historische invalswegen. Vergelijk vergunningsdiensten in Leiden via ons platform.
In bepaalde gevallen is geen vergunning nodig:
Leiden telt rijksmonumenten en beschermde gemeentelijke monumenten, geregistreerd in het gemeentelijk erfgoedregister. Rijksmonumentenactiviteiten (artikel 5.1, lid 1, onder b Omgevingswet) vereisen een omgevingsvergunning voor slopen, wijzigen of verstoren. Voor gemeentelijke monumenten geldt een vergunningplicht bij niet-ondergeschikte wijzigingen, met advies van de Adviescommissie Cultuurhistorie Leiden. Behoud van exterieur en interieur is cruciaal, vooral in het rijksbeschermd stadsgezicht binnen de singels en Stationsweg. (Bron: Erfgoedverordening Leiden 2017)
De procedure volgt de Omgevingswet. Het college van burgemeester en wethouders beslist na advies van de Welstands- en Monumentencommissie Leiden over rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten. Bij volledige sloop of functiewijziging adviseert ook de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Vooraf contact opnemen met Erfgoed Leiden en Omstreken is aanbevolen voor bouwhistorisch of kleuronderzoek. (Bron: Welstandsnota Leiden 2022, Erfgoedverordening Leiden 2017)
De Welstands- en Monumentencommissie Leiden (WML) adviseert over welstand en monumentale waarde, met focus op behoud van historische eigenschappen in beschermde gebieden. Criteria omvatten ligging, massa, architectonische uitwerking en materiaalgebruik, gericht op harmonie met de omgeving. Voor monumenten geldt behoud prioriteit boven nieuwbouw. Erfgoed Leiden en Omstreken ondersteunt bij onderzoeken. (Bron: Welstandsnota Leiden 2022)
De Subsidieregeling Historisch Stadsbeeld 2026 biedt 50% subsidie op subsidiabele kosten voor restauratie van historische objecten (max €5.000 restauratie, €4.000 reconstructie), kleuren op gevels (max €4.000), winkelpuien (max €16.000) en gevelreclame (max €1.500). Toepasselijk op panden ouder dan 50 jaar in het beschermd stadsgezicht en historische invalswegen zoals Stationsweg, Haarlemmerweg. Voorkennis van Erfgoed Leiden vereist; geen stacking met andere subsidies. (Bron: Subsidieregeling Historisch Stadsbeeld 2026)
Eigenaren hebben een zorgplicht voor de staat van monumenten (BBL artikel 3.5). In het rijksbeschermd stadsgezicht Leiden binnen de singels en aan invalswegen zoals Morsweg, Rijnsburgerweg geldt extra behoud van beeldkwaliteit. Welstandsnota benadrukt herstel historische eigenschappen zonder verrommeling. Sloopactiviteiten in stadsgezicht: leges €129,65 of 20% bouwkosten. (Bron: Welstandsnota Leiden 2022, BBL)
Bouwhistorisch of kleuronderzoek voor reconstructie(verplicht)
Documenten: Onderzoekrapport, Kleuradvies
Goedkeuring WML-advies(verplicht)
Documenten: Omgevingsvergunningaanvraag, Ontwerptekeningen
Vooraf contact Erfgoed Leiden
Documenten: Projectplan
Volg deze stappen voor uw monument aanvraag:
Neem contact op met Erfgoed Leiden voor advies en onderzoek. Controleer register op monumentstatus.
1-4 wekenVia Omgevingsloket.nl met plannen en onderzoeken. Leges betalen.
8 weken (WML-advies)College beslist na WML-advies. Bij subsidie verantwoording indienen.
4-8 wekenLaat de aanvraag voor uw monument in Leiden over aan een specialist.
Rijksmonumentenactiviteit of gemeentelijk monument, kosten ≤ €10.000
2026 tarief (Bron: Legesverordening Leiden 2026)
€129.65
Rijksmonumentenactiviteit of gemeentelijk monument, kosten > €10.000
2026 tarief (Bron: Legesverordening Leiden 2026)
20% van bouwkosten, min €129,65
Subsidie historische restauratie (bijv. objecten)
2026 (Bron: Subsidieregeling Historisch Stadsbeeld 2026)
max, 50% kosten
Monumentenactiviteit kosten ≤ €10.000
€129.65
Monumentenactiviteit kosten > €10.000
Op aanvraag
Voor dit gebied gelden aanvullende regels: monumentenstatus beschermd stadsgezicht. Neem contact op met de gemeente voor specifieke eisen.
Alles wat u moet weten over monument in Leiden
Vergelijk gratis de beste specialisten in uw regio.