EIB voorspelt spectaculaire groei nieuwbouwwoningen

Het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) voorspelt een spectaculaire toename van het aantal nieuwbouwwoningen in Nederland. Na jaren van achterblijvende productie komt de woningbouw eindelijk op stoom. Deze ontwikkeling is goed nieuws voor de krappe woningmarkt, maar stelt ook hoge eisen aan de bouwsector en gemeentelijke vergunningverlening.

Sterke groei in aantocht

Volgens het EIB zal het aantal opgeleverde nieuwbouwwoningen de komende jaren flink stijgen. Waar in 2023 nog ongeveer 69.000 woningen werden opgeleverd, wordt voor 2026 een stijging verwacht naar ruim 80.000 woningen. In 2027 moet dit aantal verder doorgroeien naar 90.000 woningen, met een piek van mogelijk 100.000 woningen in 2028.

Deze groei is vergelijkbaar met de bouwproductie uit de jaren 2005-2007, toen de Nederlandse woningbouw een hoogtepunt bereikte. Het verschil is dat de huidige groei plaatsvindt in een andere context: met hogere duurzaamheidseisen, strengere regelgeving en een tekort aan bouwlocaties.

Het aantal verleende bouwvergunningen is de afgelopen jaren al sterk toegenomen. Dit is een belangrijke voorloper voor de daadwerkelijke bouwproductie. Gemeenten verleenden in 2024 vergunningen voor ongeveer 85.000 woningen, een stijging van 15% ten opzichte van het jaar ervoor.

Oorzaken van de groei

Meerdere factoren dragen bij aan deze spectaculaire groei. Ten eerste is er de enorme vraag naar woningen. Nederland heeft structureel een woningtekort van ongeveer 400.000 woningen. Gemeenten en provincies voelen de druk om meer bouwlocaties beschikbaar te stellen.

Ten tweede hebben de afgelopen jaren veel ontwikkelaars en beleggers gronden aangekocht en plannen ontwikkeld. Deze projecten komen nu in de uitvoeringsfase. De doorlooptijd van grondaankoop tot oplevering bedraagt gemiddeld vijf tot zeven jaar, wat verklaart waarom we nu de vruchten plukken van eerdere inspanningen.

Daarnaast is er meer bestuurlijke urgentie. De woningbouwopgave staat hoog op de politieke agenda. Gemeenten krijgen prikkels om sneller vergunningen te verlenen en belemmeringen weg te nemen. De Omgevingswet, sinds januari 2024 van kracht, moet bovendien zorgen voor snellere procedures.

Ook speelt de markt een rol. Door de gestegen huizenprijzen en huren zijn nieuwbouwprojecten financieel aantrekkelijker geworden voor ontwikkelaars. De verwachting dat de vraag hoog blijft, zorgt voor vertrouwen in de markt.

Uitdagingen voor de bouwsector

De voorspelde groei stelt de bouwsector voor grote uitdagingen. Het grootste probleem is het tekort aan geschoolde bouwvakkers. De sector kampt al jaren met personeelstekorten, en die worden alleen maar groter als de productie toeneemt.

Ook materiaalschaarste en prijsstijgingen vormen een risico. Tijdens de coronapandemie en daarna bleek hoe kwetsbaar de bouwsector is voor verstoringen in de toeleveringsketen. Staal, hout en isolatiematerialen waren schaars en duur. Hoewel de situatie is verbeterd, blijft dit een aandachtspunt.

Een ander knelpunt is de beschikbaarheid van bouwlocaties. In dichtbevolkte regio's is het lastig om nieuwe locaties te vinden. Dit leidt tot meer hoogbouw en verdichting van bestaande wijken, wat weer nieuwe stedenbouwkundige en vergunningtechnische vraagstukken oplevert.

De financiering van nieuwbouwprojecten is eveneens een uitdaging. De gestegen rentetarieven maken projecten duurder en risicovoller. Ontwikkelaars en beleggers zijn daarom kritischer geworden bij het selecteren van projecten.

Regionale verschillen

De groei is niet gelijk verdeeld over Nederland. De Randstad, vooral de regio's Amsterdam, Utrecht en Rotterdam-Den Haag, kennen de grootste bouwopgave. Hier worden verreweg de meeste nieuwe woningen gepland.

In krimpgebieden, vooral in het noorden en oosten van Nederland, is de toename bescheidener. Gemeenten hier richten zich meer op transformatie van bestaand vastgoed en het kwalitatief verbeteren van de woningvoorraad.

Ook het type woningen verschilt per regio. In de Randstad ligt de focus op appartementen en middelhoge tot hoge bouw. In kleinere gemeenten wordt nog relatief veel grondgebonden gebouwd, zij het steeds vaker in compactere vormen dan vroeger.

Betekenis voor vergunningverlening

De groei in nieuwbouw heeft grote gevolgen voor gemeentelijke vergunningverlening. De druk op omgevingsdiensten en vergunningafdelingen neemt toe. Gemeenten investeren daarom in extra capaciteit en digitalisering van processen.

Het Omgevingsloket speelt een belangrijke rol. Dit digitale loket maakt het eenvoudiger voor aanvragers om vergunningen aan te vragen en voor gemeenten om ze af te handelen. De verwachting is dat dit leidt tot kortere doorlooptijden.

Tegelijkertijd blijft zorgvuldige toetsing belangrijk. Gemeenten moeten ervoor zorgen dat nieuwbouw past binnen ruimtelijke plannen, voldoet aan duurzaamheidseisen en aansluit bij de infrastructuur. Dit vraagt om slimme afwegingen en soms om creatieve oplossingen.

Duurzaamheid centraal

Alle nieuwe woningen moeten voldoen aan strenge duurzaamheidseisen. Nieuwbouw vanaf 2025 moet minimaal energielabel A hebben. Vanaf 2030 geldt de eis dat alle nieuwe gebouwen 'bijna energieneutraal' moeten zijn.

Dit betekent dat nieuwbouwprojecten standaard worden uitgerust met hoogwaardige isolatie, drievoudige beglazing, warmtepompen en vaak ook zonnepanelen. Ook eisen aan circulair bouwen en het gebruik van duurzame materialen worden steeds belangrijker.

Voor ontwikkelaars betekent dit dat ze al in een vroeg stadium moeten nadenken over duurzaamheid. Het beïnvloedt het ontwerp, de materiaalkeuze en de kosten. Voor gemeenten betekent het dat ze moeten toetsen of projecten voldoen aan alle eisen.

Kansen voor woningzoekenden

De groei in nieuwbouw biedt kansen voor woningzoekenden, al moeten ze wel realistisch blijven. Het woningtekort is zo groot dat het nog jaren zal duren voordat vraag en aanbod in evenwicht zijn.

Voor starters en middeninkomens worden veel nieuwbouwprojecten ontwikkeld in het middensegment. Dit zijn betaalbare koopwoningen en huurwoningen onder de liberalisatiegrens. Gemeenten stellen als voorwaarde aan ontwikkelaars dat een deel van de nieuwbouw in dit segment valt.

Ook voor beleggers en vastgoedinvesteerders biedt de nieuwbouwgroei kansen. Moderne, energiezuinige woningen zijn aantrekkelijk voor verhuur en behouden hun waarde beter dan verouderd vastgoed.

Gaat uw project ook van start?

Bent u eigenaar van grond of heeft u plannen voor nieuwbouw? De komende jaren bieden volop mogelijkheden, maar vereisen ook zorgvuldige voorbereiding. Van haalbaarheidsonderzoek tot vergunningaanvraag: elk project vraagt om specialistische kennis.

Via ons platform kunt u eenvoudig contact leggen met adviseurs die u kunnen helpen bij het realiseren van uw nieuwbouwproject. Of het nu gaat om een enkele woning of een grootschalig appartementencomplex, wij verbinden u met de juiste experts.

Vraag vrijblijvend offertes aan en ontdek hoe u uw nieuwbouwplannen kunt realiseren. Binnen 24 uur ontvangt u reacties van specialisten in uw regio.